Küresel piyasalarda tahvil ve jeopolitik baskısı: Gözler Fed ve enflasyonda

Küresel piyasalar haftanın son işlem gününde ABD istihdam verisi, Fed'in faiz politikası, yükselen tahvil getirileri ve Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelere odaklandı. ABD'de tarım dışı istihdam artışının beklentilerin altında kalması, Fed'in ekimde faiz artıracağı yönündeki beklentileri zayıflatırken, tahvil faizleri ve petrol fiyatlarındaki gerileme risk iştahını destekledi. BIST 100 ise haftayı yüzde 4,88 kayıpla tamamladı.

ABD'de istihdam beklentilerin altında kaldı

Piyasaların haftanın en önemli gündem maddesi olan ABD eylül ayı tarım dışı istihdam verisi beklentilerin altında gerçekleşti. İstihdam artışının 29 bin kişi ile beklentilerin altında kalması, ABD Merkez Bankasının (Fed) ekim ayında faiz artıracağı yönündeki fiyatlamaların zayıflamasına neden oldu.

Veri öncesinde piyasalarda eylül ayında tarım dışı istihdamın yaklaşık 90 bin kişi artması bekleniyordu. İşsizlik oranının ise yüzde 4,1 seviyesinde kalacağı öngörülüyordu.

İstihdam verisinin ardından tahvil faizleri ve petrol fiyatlarındaki gerileme küresel hisse piyasalarına destek verirken, yatırımcıların Fed'in para politikasına ilişkin beklentileri yeniden şekillenmeye başladı.

Jeopolitik riskler gündemde kalmaya devam ediyor

ABD'nin Basra Körfezi'ne ilave bir uçak gemisi ile denizci ve deniz piyadeleri konuşlandırma kararı, Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin piyasalardaki önemini korumasına neden oldu.

ABD'nin bölgedeki askeri varlığını artırması, İran ile gerilimin tırmanması halinde petrol arzı ve enerji fiyatları üzerinden küresel enflasyon görünümünü etkileyebilecek yeni risklerin ortaya çıkabileceği değerlendirmelerini beraberinde getiriyor.

Bununla birlikte G7 ülkelerinin küresel enerji piyasalarını istikrara kavuşturmak amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı koordinasyonunda toplam 100 milyon varillik petrol rezervinin dört ay içinde piyasaya sürülmesine karar vermesi, arz endişelerini kısmen hafifletti.

Brent petrolün varil fiyatı haftanın son işlem gününde yaklaşık yüzde 1,2 gerileyerek 101 dolar seviyesine indi.

Tahvil piyasasında tarihi baskı

Küresel tahvil piyasalarında yüksek enflasyon, faiz beklentileri ve artan kamu borçları nedeniyle yaşanan satış dalgası yatırımcıların temel gündem maddelerinden biri olmayı sürdürüyor.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,34 ile 2002'den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Tahvil getirilerindeki yükseliş, konut ve tüketici kredilerinden şirketlerin finansman maliyetlerine kadar ekonominin tamamında borçlanma koşullarını sıkılaştırıyor.

ABD'de 30 yıllık mortgage faizinin yüzde 7 seviyesini aşması da yüksek tahvil getirilerinin hanehalkı üzerindeki etkisini artırıyor.

Küresel tahvil piyasasındaki baskının arkasında yalnızca enflasyon ve para politikası beklentileri değil, gelişmiş ekonomilerdeki yüksek borç stokları da bulunuyor. ABD'nin toplam borç yükünün 40 trilyon doları aşması ve Almanya dışındaki G7 ekonomilerinde borç/GSYH oranlarının yüzde 100'ün üzerinde seyretmesi, mali sürdürülebilirlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıyor.

Yapay zeka yatırımları tahvil arzını artırıyor

Tahvil piyasasındaki satış baskısının bir diğer unsuru ise yapay zeka yatırımlarındaki hızlı büyüme oldu.

Dünyanın en büyük beş teknoloji şirketinin veri merkezlerini finanse etmek amacıyla yıl içinde yaklaşık 220 milyar dolarlık tahvil ihraç etmesi, şirketlerin borçlanma ihtiyacını artırırken küresel sermaye piyasalarında faiz baskısını da güçlendiriyor.

Uzmanlar, yüksek kamu borçları ile artan özel sektör finansman ihtiyacının uzun vadeli tahvil getirileri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğine dikkat çekiyor.

Avrupa'da enflasyon yüzde 3,8'e yükseldi

Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon, enerji fiyatlarındaki sert yükselişin etkisiyle eylülde yüzde 3,8'e çıktı. Ağustosta yüzde 3,2 olan enflasyonun yüzde 3,7 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyordu.

Bölgede aylık enflasyon yüzde 0,6 olurken, çekirdek enflasyon yıllık bazda yüzde 2,5 olarak kaydedildi.

Enflasyonun ana bileşenlerinde en yüksek yıllık artış yüzde 18,8 ile enerji ürünlerinde görüldü. Enerjiyi yüzde 3,2 ile hizmetler, yüzde 1,4 ile gıda, alkol ve tütün ile yüzde 1,1 ile enerji dışı sanayi ürünleri takip etti.

Ülke bazında yıllık enflasyon Almanya'da yüzde 3,3, Fransa'da yüzde 3,4, İtalya'da yüzde 4,1 ve İspanya'da yüzde 5 seviyesinde gerçekleşti.

Avrupa borsaları yükseldi

Avrupa pay piyasaları haftanın son işlem gününü yükselişle tamamladı.

Stoxx Europe 600 yüzde 0,75 artışla 631,35 puana yükselirken, Almanya'da DAX 40 yüzde 1,17, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,79, İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 0,49 ve İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,32 değer kazandı.

Petrol fiyatlarındaki düşüş ve enerji arzına ilişkin endişelerin hafiflemesi Avrupa borsalarındaki alımları destekledi.

BIST 100 haftayı yüzde 4,88 kayıpla tamamladı

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,17 yükselişle 12.270,18 puandan tamamladı.

Endeks gün içinde 12.233,27 ile 12.367,70 puan arasında hareket etti. Toplam işlem hacmi 124,8 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,38 yükselirken holding endeksi yüzde 0,73 geriledi. Sektörler arasında en fazla kazandıran yüzde 3,43 ile turizm, en fazla kaybettiren ise yüzde 7,13 ile finansal kiralama ve faktoring oldu.

BIST 100 haftalık bazda ise yüzde 4,88 değer kaybetti. Endeks hafta içinde 11.926,04 ile 12.750,45 puan arasında hareket etti.

Haftalık bazda mali endeks yüzde 7,63, sanayi endeksi yüzde 7,76, teknoloji endeksi yüzde 2,96 ve hizmetler endeksi yüzde 3,34 geriledi.

BIST 100 hisseleri arasında haftanın en fazla yükseleni yüzde 13,81 ile Bera Holding olurken, Otokar yüzde 12,20 ve Borusan Boru yüzde 4,69 yükseldi. En fazla değer kaybeden hisseler ise yüzde 18,84 ile CW Enerji, yüzde 15,79 ile Astor Enerji ve yüzde 15,28 ile Tukaş oldu.

Altın haftayı kayıpla tamamladı

Uluslararası piyasalarda altının ons fiyatı gün sonunda 4.145 dolar seviyesinde işlem gördü.

Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı yüzde 0,6 artışla 6 milyon 644 bin 1 liraya yükseldi.

Buna karşın haftalık bazda 24 ayar külçe altının gram fiyatı yüzde 1,53 düşerek 6.613 liraya geriledi. Cumhuriyet altınının satış fiyatı yüzde 1,39 azalışla 43.250 liraya, çeyrek altının satış fiyatı ise yüzde 1,41 düşüşle 10.860 liraya indi.

Döviz ve tahvil piyasası

Doların satış fiyatı haftalık bazda yüzde 0,14 artarak 49,0350 liraya yükselirken, avronun satış fiyatı yüzde 0,69 düşüşle 55,4680 liraya geriledi.

TCMB'nin açıkladığı güncel efektif kurda dolar alış 48,9357 lira, satış 49,1318 lira seviyesinde gerçekleşti.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası'nda 15 Mart 2028 vadeli tahvilin basit getirisi yüzde 36,56, bileşik getirisi ise yüzde 39,90 oldu.

Yeni haftada yoğun veri gündemi

Piyasaların yeni haftada yurt içinde enflasyon, reel efektif döviz kuru, Hazine nakit dengesi ve sanayi üretimi verilerini takip etmesi bekleniyor.

Yurt dışında ise ABD dış ticaret dengesi, Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanakları, Avro Bölgesi üretici enflasyonu ve perakende satışlar başta olmak üzere yoğun veri gündemi öne çıkacak.

BIST 100 açısından teknik olarak 12.400 ve 12.500 puan direnç, 12.100 ve 12.000 puan destek seviyeleri olarak izleniyor.

Haftanın öne çıkan rakamları

BIST 100:

12.270,18

Haftalık değişim:

-%4,88

Altın (ons):

4.145 dolar

Gram altın:

6.613 TL

Dolar/TL:

49,0350

Avro/TL:

55,4680

Brent petrol:

101 dolar

ABD 10 yıllık tahvil faizi:

%5,34

Avro Bölgesi enflasyonu:

%3,8

ABD eylül tarım dışı istihdam:

+29 bin